من توریستم بزرگترین پرتال گردشگری

شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶

بازدید :
1366

كاخ گلستان




ستاره ای رو اینجا بزار

ایوان تخت مرمر
قدمت بخشی از قسمت‌های تخت مرمر بیشتر از سایر تالارهای كاخ است و در دوره زندیه بنا شده است. آغامحمدخان قاجار پس از تصرف شیراز قصر كریم‌خان را كه مدتی در آنجا زندانی بود تخریب كرد و به دستور وی تزیینات قصر از جمله درهای زرنگار و نقاشی‌ها به كاخ گلستان انتقال یافت. نخستین شاه قاجار در همین تالار تاجگذاری كرد و مراسم سلام و بار عام طبقات مختلف در آنجا انجام می‌شد.

در سال 1221 ق حجاران و سنگ‌تراشان اصفهان از سنگ مرمر زرد یزد تخت نفیسی ساختند كه در میان ایوان قرار گرفت. در ساخت این تخت 65 قطعه سنگ مرمر بزرگ و كوچك به كار رفته است.

بعد از درگذشت آغامحمدخان قاجار در زمان فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه، تغییرات زیادی در تالار تخت مرمر رخ داد. در زمان ناصرالدین شاه آیینه‌های قدی در این تالار نصب شد.

مراسم سلام و بار عام‌های پادشاهان قاجار در ایوان تخت مرمر برگزار شد و همه شاهان قاجار غیر از مظفرالدین شاه در همین تالار تاجگذاری كردند، تاجگذاری مظفرالدین شاه در تالار بادگیر انجام شد- آخرین مراسم رسمی كه در تالار تخت مرمر برگزار شد، تاجگذاری رضاخان در سال 1304 شمسی بود كه خلع سلطنت از احمد‌شاه و خاندان قاجار نیز در این واقعه اعلام شد.

خلوت كریمخانی
خلوت كریمخانی یك ایوان سه دهنه سرپوشیده و ستون‌دار در كنار تالار سلام است كه آب قنات شاهی از آب نمای حوض آن بیرون می‌آمد و در باغ گلستان جاری می‌شد- به گفته یك كارشناس میراث فرهنگی با احداث مترو جریان آب قنات شاهی به كاخ گلستان قطع شد- این بنا خلوت كریمخانی نامیده شده و بخشی از اندرون خانه كریم‌خان بوده است.

معروف است كه ناصرالدین شاه به نشستن در این بخش از كاخ علاقه زیادی داشت و اغلب در این محل خلوت می‌كرد و قلیان می‌كشید. از اتفاق روزگار سنگ قبر ناصرالدین شاه پس از برداشتن از حضرت عبدالعظیم(ع) و چندین جابه‌جایی در این مكان قرار گرفته است.
شمس‌العماره
شمس‌العماره كه به عمارت خورشید نیز نامیده شده، به گفته سامان خلیلیان شاهكاری است از تلفیق زیبای معماری شرق و غرب كه در سال 1282 بنا شده و معمیرالممالك داماد ناصرالدین‌شاه آن را به شاه هدیه یا پیشكش كرده است.

بنای شمس‌العماره در برآورده ساختن آرزوی ناصرالدین شاه برای احداث بنایی بلند مرتبه در كاخ گلستان كه امكان تماشای منظره شهر از بالای آن میسر باشد، تحقق یافته است. طراحی زیبا، تزیینات كم‌نظیر و ارتفاع آن در میان تالارهای دیگر شمس‌العماره را یك شاهكار شاخص و تحسین‌برانگیز ساخته است.
تالار سلام
ساخت تالار سلام یا اتاق موزه نزدیك به چهار سال طول كشید و در سال 1294 هـ.ق پایان یافت و با نظارت مستقیم ناصرالدین شاه در اجرای تزیینات و چیدن اشیا بهره‌برداری از آن پس از حدود پنج سال در سال 1299 هـ.ق انجام شد. این تالار كه به منظور موزه احداث شده بود، پس از انتقال تخت‌طاووس با برگزاری سلام‌های خاص و رسمی تالار سلام نامیده شد. نفیس‌ترین اشیا و آثار هنری اهدایی به شاه و جواهرات سلطنتی در این مكان نگهداری می شد.

در سال 1345 به هنگام تاجگذاری محمدرضا پهلوی موزه آرایی تالار سلام تغییر كلی یافت و به حالت امروزی درآمد.
تالار آیینه
یكی از تالارهای مشهور مجموعه كاخ گلستان تالار آیینه است كه بنای آن در سال 1294 هـ. ق پایان یافته. تزئینات این تالار بسیار زیبا و تماشایی است.

تابلو نقاشی معروف كمال‌الملك در سال 1309 شهرت این تالار را افزون‌تر ساخت.
حوضخانه
حوضخانه از بناهای دوره ناصری و به اتاق تابستانی معروف است. هم اكنون نقاشی‌های هنرمندان معروف اروپایی كه به دربار قاجار هدیه شده و آثار ارزنده هنرمندان ایرانی در این مكان به نمایش گذاشته شده است.
تالار برلیان
در سمت شرقی تالار عاج‌، چند تالار و اتاق زیبا با آینه كاری‌های فراوان‌، چلچراغ‌ها، سر بخاری‌ها، پله‌ها و سرسراهای متعدد قرار گرفته است كه سطح آن‌ها نسبت به تالار عاج و تالارهای دیگر پست‌تر است‌. تالار برلیان و تالار تشریفات از آن جمله است‌.

از تالار بلور هیچ تصویری به جا نمانده است كه طرح و شكل بنا را بتوان از روی آن تشخیص داد; گویا به دلیل داشتن آینه كاری‌های فراوان یا به سبب نصب حوض بلور هشت ضلعی و چلچراغی كه امپراتور روسیه‌، الكساندر اول‌، به فتح‌علی‌شاه هدیه كرده بود، به این نام خوانده می‌شد.

بنا به روایات‌، در 1318 ق‌، در زمان مظفرالدین شاه‌، در بنیاد ساختمان تالار شكستی افتاده بود، كه آن را تعمیر كردند و بر تزیینات‌ش افزودند و این موضوع از مضمون اشعار كتیبه سنگی بیضی شكلی كه در جبهه نمای تالار حك و نصب گردیده است‌، به دست میآید. این كتیبه به خط نستعلیق و به طور برجسته حك شده است‌.

تابلوی رنگ روغنی بسیار پركار و زیبایی از تالار برلیان‌، پیش از تعمیرات عهد مظفرالدین شاه‌، به وسیله ابوالحسن ثالث (یحیی‌خان فرزند ابوالحسن خان صنیع الملك غفاری‌) در 1305 ق نقاشی شده است كه وضع داخل تالار و آینه كاری‌ها و اثاثیه‌ها و چلچراغ‌های آن را به خوبی نشان می‌دهد كه سقف آن هم آینه‌های چهارگوش است و تمام اشیا و تزیینات زمین و دیوارها را به خوبی انعكاس می‌دهد
تالارعاج
در دوره سلطنت ناصرالدین شاه هدایای پادشاهان در تالار عاج نگهداری می‌شد و در زمان پهلوی از آن برای میهمان‌های رسمی در‌بار استفاده می‌كردند.
تالار ظروف و موزه مخصوص
با احداث تالار ظروف بر بقایای عمارت نارنجستانی در سال 1344 شمسی هدایای پادشاهان اروپایی از موزه و تالار سلام به این مكان انتقال یافت. سرویس چینی با نقش جنگ‌های ناپلئون بناپارت؛ سرویس اهدایی نیكلای اول روسیه، سرویس جواهر نشان اهدایی ملكه ویكتوریا انگلستان، سرویس ساخته شده از سنگ‌های گرانبهای مالاشیت اهدایی‌ الكساندر سوم و سرویس چینی اهدایی ویلهلم از ارزشمندترین و جالب‌ترین اشیا این تالار به شمار می‌آیند.

موزه مخصوص نیز در طبقه زیر تالار سلام قرار دارد و در حال حاضر زره شاه اسماعیل صفوی، تیروكمان نادرشاه افشار، ساعد‌بند و مهر مخصوص فتحعلی شاه، تاج آغا‌محمدخان قاجار، دسته مهرهای سلاطین قاجار، گوی غلطان عاج و تخم شترمرغ از جمله اشیایی هستند كه در آن به نمایش گذاشته شده است.
عمارت بادگیر و عكسخانه
عمارت بادگیر از زیباترین بناهای مجموعه كاخ گلستان است. طاهره ملامحمدی كارشناسان میراث فرهنگی و راهنمای این عمارت می‌گوید: عمارت بادگیر دومین بنای ساخته شده در كاخ گلستان در زمان فتحعلی‌شاه در سال 1228 هـ.ق احداث شده و حدود 200 سال قدمت دارد. این عمارت در زمان ناصرالدین شاه بازسازی شد و مظفرالدین شاه مراسم تاجگذاری خود را به علت هوای خنك این عمارت توسط بادگیرها در همین مكان برگزار كرد. چهار بادگیر بنا، باد مكیده شده را از طریق دالان‌های زیرزمینی وارد حوضخانه كرده و با دریچه‌های تعبیه شده شاه‌نشین را خنك می‌كرد. ترنج بسیار زیبایی كه به قالیچه ایرانی شباهت دارد، در بالای نه ارسی این بنا را زینت بخشیده است. در زیرزمین عمارت بادگیر، عكسخانه معتبری قرار گرفته كه مجموعه‌ای از عكس‌های دوره قاجار را با وسایل عكاسی آن زمان به نمایش گذاشته است. عكس‌های عكسخانه در زمان ناصرالدین‌شاه و پس از ورود دوربین به ایران گرفته شده و چند عكس موجود در عكسخانه نیز توسط خود ناصرالدین شاه گرفته شده است.

50 هزار قطعه عكس و 39 فریم فیلم كه بیش از 100 سال قدمت دارد، دارایی گرانبهای این عكسخانه است.


تالار الماس:

تالار الماس در زمان فتحعلی شاه قاجار در جنوب كاخ گلستان احداث شده است. خانم رها اقبال كارشناس میراث فرهنگی و راهنمای تالار الماس می‌گوید: به علت فرم آیینه كاری داخل شاه‌نشینی نام الماس برای این تالار انتخاب شده است.

در زمان ناصرالدین شاه در تزیینات و نمای داخلی تالار تغییراتی داده شد، ولی همه اشیای موجود در آن مربوط به زمان فتحعلی‌شاه است. از جمله نقاشی‌های آن دوره كه از ژاپن، هندوستان و نقاشی‌هایی كه از سوی ناپلئون بناپارت و عبدالحمید عثمانی و نیكلای اول روسیه به شاه ایران هدیه داده شده است.


كاخ ابیض (موزه مردم‌شناسی):


در محل كلاه فرنگی یا برج آغا‌محمدخانی واقع در جنوب‌غربی كاخ گلستان، تالار جدیدی به دستور ناصرالدین شاه احداث شد كه به علت سفیدی رنگ نمای آن، كاخ ابیض نامیده شد.

ضمن نگهداری هدایای گرانبهای سلطان عبدالحمید عثمانی در این‌جا، تالار به جلسات هیأت دولت اختصاص داشت. در سال 1344 شمسی تغییراتی در آن داده شد و از سال 1347 شمسی به موزه مردم شناسی تبدیل شد.