سفر و حضر احكامى دارد
دوشنبه ۰۴ اردیبهشت ۱۳۹۶

سفر و حضر احكامى دارد

بازدید: 794
سفر و حضر احكامى دارد

سفر و حضر دو بخش از زندگى انسان هاست كه براى خود احكام و مسائلى جداگانه دارند. هیچ مسلمانى در هیچ مرحله‏اى از زندگى خود، رها شده و بى تكلیف نیست و از این قاعده، سفر را نیز نمى‏توان استثنا كرد. سفر و مسافرت را نمى‏توان بهانه گریختن از احكام خداوندى قرار داد، زیرا آنچه بر انسان‏ها واجب است، جز به انجام تكلیف، ساقط نمى‏شود. پیشوایان دینى ما، آن چنان به انجام فرایض و اهتمام به احكام الهى، چه در سفر و چه در حضر سفارش بلیغ نموده‏اند كه راه را بر هر گونه فرار و بهانه جویى مى‏بندد. این روایات و سفارشات به اندازه‏اى است كه نقل اندكى از آنها نیز رساله‏اى جداگانه مى‏طلبد. بنابراین براى رعایت اختصار از نقل روایات احكام صرف نظر مى‏كنیم و تنها به ذكر مسائلى ضرورى براى مسافر اكتفا مى‏نمائیم.

كسى كه شغل او سفر باشد مانند راننده، خلبان و امثال اینها، در غیر سفر اول باید نماز را تمام بخواند و روزه‏اش را (اگر ماه رمضان است) بگیرد و در سفر اول اگرچه طول هم بكشد نمازش شكسته است.

مسافر كیست؟

مسافر در فقه اسلامى به كسى گفته مى‏شود كه حداقل هشت فرسخ ‏از وطن خود دور شده باشد، و یا چهار فرسخ راه از دیار خود دور شود و چهار فرسخ برگردد. بدون اقامه ده روز در میان، چنین شخصى مسافر نامیده شده و احكام ویژه‏اى دارد.

پاره‏اى از احكام مسافر بدین قرار است:

- تبدیل نمازهاى چهار ركعتى به دو ركعتى

- اسقاط نافله‏هاى ظهر و عصر همچنین عشاء (بنابر قولى)

- افطار روزه، هر چند در ماه مبارك رمضان

موارد استثناء در احكام مسافر

الف: كسى كه براى كار حرام سفر كند باید نماز را تمام بخواند و روزه‏اش را (در ماه رمضان) بگیرد، و همچنین كسى كه سفر او حرام است - مثل اینكه سفر برایش ضرر داشته باشد یا زن بدون اجازه شوهر سفر رود (در غیر سفر واجب) و یا فرزند، سفرش سبب اذیت پدر و مادر باشد (در غیر سفر واجب) - در چنین سفرى نماز تمام است و روزه‏اش را در ماه رمضان باید بگیرد.

ب: كسى كه شغل او سفر باشد مانند راننده، خلبان و امثال اینها، در غیر سفر اول باید نماز را تمام بخواند و روزه‏اش را (اگر ماه رمضان است) بگیرد و در سفر اول اگرچه طول هم بكشد نمازش شكسته است.

ج: كسى كه شغلش سفر نیست ولى محل كارش در شهر دیگرى است و همواره در محل خود و آن شهر رفت و آمد مى‏كند مثل پیشه‏وران سیار، معلمانى كه محل كارشان ثابت نیست و كارگرانى كه به شهر دیگرى‏ جهت كار سفر مى‏كنند و امثال اینها، نمازشان تمام است و روزه‏اشان را باید بگیرند (امام خمینى (ره) در این مورد مى‏فرماید: نمازشان را شكسته بخوانند و روزه‏اشان را نگیرند).

د: مسافرى كه قصد دارد ده روز پشت سر هم در یك محل بماند باید نمازهاى خود را در آن محل تمام بخواند و روزه‏اش را اگر در ماه رمضان است بگیرد.

ه: كسى كه بعد از رسیدن به هشت فرسخ و بیشتر، سى روز در محلى بماند و مردد باشد، باید نماز را شكسته بخواند؛ ولى پس از سى روز باید نماز را تمام بخواند و اگر ماه رمضان است روزه‏اش را بگیرد.